Skip to main content

DOM BASÍLIO LA INKLUI PLANU TRANSLADA

Iha pergunta hosi sarani balu ne'ebé seidauk entende di'ak kona-ba programa transladasaun Bispu nain 4. Pergunta fundamentál mak ne'e: Tanba sá Dom Basilio do Nascimento la inklui iha planu refere? Hatan ba pergunta ne'e iha razaun fundamental simples rua hanesan tuir mai.

Primeiru: Jurizdisaun Igreja nian la hanesan

Programa ne'e nia naran: Homenajen ba Prelados 4 Diocese Dili nian. Sira nain 4 ne'e hotu Bispu/Administrador Dili nian.

Dom Basílio mak Bispu Baucau nian (primeiru Bispu Baucau 1996-2021). Nia la tama iha lista Dili nian, tanba nia pertense ba Dioseze Baucau.

Segundu: Nia hakoi ona iha nia Dioseze rasik

Dom Alberto maski hakoi iha Maloa, maibe Governu no Igreja translada fali tanba atu halo mausoleu ida deit ba Bispu Dili sira hotu iha Catedral Dili. Dom Basílio hakoi ona ho dignu iha Catedral Baucau — nia fatin rohan-laek nian iha Baucau ona, ne'ebé De iure ecclesiae (The law of the church) sei la translada tan nia restu mortais ba fatin seluk.

Ho lia-fuan seluk: Ne'e la'os eskizasaun, maibe separasaun jurisdisaun. Karik iha futuru Governu ho Konferénsia Espiskopál Timorense halo mòs planu ba Diocese Baucau, mak Dom Basilio sei sai figura sentral ispirituál nian ida iha ne'ebá.

Espera, artigu badak ne'e bele hatan maluk balu nia preokupasoens hotu ne'ebé iha. Paz e bem!

Comments

Popular posts from this blog

KONSEITU NO DEFINISAUN FILOZOFIA

            FILOZOFIA TETUN - Etimolójikamente, terminolojia “filozofia” nebé hanesan ho liafuan philosophy (Inglés), filosofia (portugués) no filsafat (Indonésia) nebé sira nia orijen mai husi lian Grésia, katak: philosophia. Liafuan philosophia mai husi liafuan rua ne’e: philos no sophia . Liafuan philos katak domin (amor/love) ou belun-kamarada, no sophia katak fohok, neon-nain, matenek (fuan nian), sabedoria (wisdom) . Tanba ne’e etimolójikamente liafuan filozofia katak “hadomi-matenek” (love of wisdom) , ou matenek nia belun , hadomi siénsia, siénsia nia belun .             Tuir istória liafuan ka terminolojia philosophia primeiravez Pitágoras (± Sekulu 6 AC) mak uza. Wain-hira ema hato pergunta ba nia, “Ita boot mos nudar ema matenek ida ka?” Ho haraik-an Pitágoras hatan: “ Hau ne’e ema philosophos deit”. Signifika: Nia ema nebé madomik, amador m...

PLÁTO - FILÓZOFU NEBÉ MATENEK LAHALIMAR

Ponte mundu konkretu no mundu abstratu. Idealizmu no realizmu, mehi no realidadi. Buat hotu-hotu iha ona, laiha buat iha ida mak iha ba nafatin. Filózofu sira nebe ita temi ona la iha ida mak hosik hela sira nia hanoin iha forma eskrita. Tanba né ita koñese sira liu hosi referénsia no hakerek hosi hanoin nain sira seluk tuir mai nebe koñese ka hatene sira nia obra, nebe barak mak lakon. Referénsia no sitasaun balu naruk tebtebes, maibe la kompletu nafatin tanba hetan tutan hosi fonte seluk. Sókrates rasik nunka hakerek buat ida. Tanba né informasaun kona ba nia, ita hatene fali hosi ema seluk nia hakerek. Maski nuné ita hetan deskrisaun nebr moris duni kona ba nia karakterístika.             Ita nia fonte prinsipal kona ba Sókrates mak Pláto (429-347 A.C.), nebe uluk nudar nia alunu. Pláto mak filózofu weste nebe nia obra sira to mai ita nia liman ho kompletu. Bele dehan, nia obra hotu ita hetan tomak. Hanesan mos Sókra...

SÓKRATES: LIA FUAN IDA NIA KBIT

Wainhira Sókrates hato pergunta ida, izemplu “Justisa katak sa”, nia laos husu deit definisaun verbal ida. Ita uza lia fuan “justisa” ba buat hotu: Ema nebe justu, desizaun nebé justu, lei nebé justu, juramentu nebe justu, no sllt. Tuir Sókrates, ida né signifika iha similaridadi entre buat sira né, “justisa” nia karaterístika hotu hanesan iha buat sira né hotu. Ho lia fuan seluk, nia fiar katak iha buat ida nebe hanaran “justisa”, nebe nia prezensa lolos defatu iha duni, maski laos buat material ida-buat nebe iha ninia esensia nebe los, sertu. Sókrates esforsu fo sai realidadi abstratu né.  Hodi Pláto, Sókrates nia alunu, mak Sókrates nia vizaun sira nia dezenvolve sai buat konfiansa ida hasoru ideia abstratu sira hotu nudar forma perfeitu ida no permanente husi buat hotu no lalaok iha mundu nebe la perfeitu no permanente né.             Sókrates nia maneira hanorin, defatu halo ema konsidera nia-an nebe hamosu-l...