Skip to main content

ADUBU BIOCHAR

Biochar ne'e adubu orgániku duni ka la'e?

Saida mak Biochar?

Biochar ne'e la'ós adubu kímiku. Ne'e karvaun ka anar-metan ne'ebé halo husi ai-maran, ai-kulit, foos-kulit, ai-tahan, ka foer animal nian ne'ebé sunu ho temperatura a'as (400-700°C) maibé la iha oksijeniu - prosesu ne'e ema bolu pyrolysis (omri.org).

Prosesu ne'e la hanesan ho sunu ai baibain, prosesu ne'e la halo sai ahu-kdesan deit, maibé halo karvaun/anar metan ne'ebé riku ho karbonu.

Bele klasifika nudar adubu orgániku ka la'e?

Bele, no rekonese internasionalmente nudar adubu orgániku / hadi'a rai sai bokur.

1. Baze husi natureza: Halo husi restu orgániku (ai, tohu, etc). Tuir estandarte organiku USDA mós, karvaun/biochar ne'ebé halo husi ai-sanak maran ka animal permitidu iha agrikultura orgániku.

2. Biochar la fó nutriente direta barak: Nia servisu hanesan "uma" ba rai - nia halo rai bokur liu tan, rai metin, pH la asidu liu, no mikro-organismu di'ak moris barak. Hafoin rai mak fó nutriente di'ak liu ba ai-horis

3. Solusaun orgániku: Iha nasaun barak, sira uza biochar hanesan alternativa ba adubu kímiku atu hasa'e produsaun. FAO mós hanaran adubu ne'e: "biochar fertilizer" ba agrikultura orgániku.

Diferensa ho adubu orgániku baibain (kompos):

a). Kompos = fó nutriente direta ba ai-horis, maibé lakon lalais.

b). Biochar = hela iha rai kleur ou lori tinan barak, hodi hadi'a estrutura rai no halo rai kaer adubu ne'e metin liu tan.

Espera esplikasaun oan ne'e ajuda ita hotu bele kumpriende netik sá mak adubu Biochar. Abrasu. Paz e bem!

Comments

Popular posts from this blog

KONSEITU NO DEFINISAUN FILOZOFIA

            FILOZOFIA TETUN - Etimolójikamente, terminolojia “filozofia” nebé hanesan ho liafuan philosophy (Inglés), filosofia (portugués) no filsafat (Indonésia) nebé sira nia orijen mai husi lian Grésia, katak: philosophia. Liafuan philosophia mai husi liafuan rua ne’e: philos no sophia . Liafuan philos katak domin (amor/love) ou belun-kamarada, no sophia katak fohok, neon-nain, matenek (fuan nian), sabedoria (wisdom) . Tanba ne’e etimolójikamente liafuan filozofia katak “hadomi-matenek” (love of wisdom) , ou matenek nia belun , hadomi siénsia, siénsia nia belun .             Tuir istória liafuan ka terminolojia philosophia primeiravez Pitágoras (± Sekulu 6 AC) mak uza. Wain-hira ema hato pergunta ba nia, “Ita boot mos nudar ema matenek ida ka?” Ho haraik-an Pitágoras hatan: “ Hau ne’e ema philosophos deit”. Signifika: Nia ema nebé madomik, amador m...

PLÁTO - FILÓZOFU NEBÉ MATENEK LAHALIMAR

Ponte mundu konkretu no mundu abstratu. Idealizmu no realizmu, mehi no realidadi. Buat hotu-hotu iha ona, laiha buat iha ida mak iha ba nafatin. Filózofu sira nebe ita temi ona la iha ida mak hosik hela sira nia hanoin iha forma eskrita. Tanba né ita koñese sira liu hosi referénsia no hakerek hosi hanoin nain sira seluk tuir mai nebe koñese ka hatene sira nia obra, nebe barak mak lakon. Referénsia no sitasaun balu naruk tebtebes, maibe la kompletu nafatin tanba hetan tutan hosi fonte seluk. Sókrates rasik nunka hakerek buat ida. Tanba né informasaun kona ba nia, ita hatene fali hosi ema seluk nia hakerek. Maski nuné ita hetan deskrisaun nebr moris duni kona ba nia karakterístika.             Ita nia fonte prinsipal kona ba Sókrates mak Pláto (429-347 A.C.), nebe uluk nudar nia alunu. Pláto mak filózofu weste nebe nia obra sira to mai ita nia liman ho kompletu. Bele dehan, nia obra hotu ita hetan tomak. Hanesan mos Sókra...

SÓKRATES: LIA FUAN IDA NIA KBIT

Wainhira Sókrates hato pergunta ida, izemplu “Justisa katak sa”, nia laos husu deit definisaun verbal ida. Ita uza lia fuan “justisa” ba buat hotu: Ema nebe justu, desizaun nebé justu, lei nebé justu, juramentu nebe justu, no sllt. Tuir Sókrates, ida né signifika iha similaridadi entre buat sira né, “justisa” nia karaterístika hotu hanesan iha buat sira né hotu. Ho lia fuan seluk, nia fiar katak iha buat ida nebe hanaran “justisa”, nebe nia prezensa lolos defatu iha duni, maski laos buat material ida-buat nebe iha ninia esensia nebe los, sertu. Sókrates esforsu fo sai realidadi abstratu né.  Hodi Pláto, Sókrates nia alunu, mak Sókrates nia vizaun sira nia dezenvolve sai buat konfiansa ida hasoru ideia abstratu sira hotu nudar forma perfeitu ida no permanente husi buat hotu no lalaok iha mundu nebe la perfeitu no permanente né.             Sókrates nia maneira hanorin, defatu halo ema konsidera nia-an nebe hamosu-l...